Δομή των σπουδών
Οι σπουδές στο Τμήμα Φιλοσοφίας διαρκούν 4 ακαδημαϊκά έτη. Περιλαμβάνουν υποχρεωτικά και επιλογής φιλοσοφικά μαθήματα καθώς και αριθμό φιλολογικών και παιδαγωγικών μαθημάτων.
Κατηγορίες μαθημάτων
Τα μαθήματα του Προγράμματος Σπουδών του Τμήματος Φιλοσοφίας κατανέμονται σε οκτώ (8) αυτοτελή ακαδημαϊκά εξάμηνα και διαρθρώνονται στις εξής κατηγορίες:
Α. Υποχρεωτικά Μαθήματα Φιλοσοφίας
Πρόκειται για εποπτικά μαθήματα που στόχο έχουν την εξοικείωση του φοιτητή με όλους τους φιλοσοφικούς κλάδους και τις ιστορικές τους εκφάνσεις και είναι απαραίτητα για την απόκτηση πτυχίου. Τα υποχρεωτικά μαθήματα έχουν θεματικά και αριθμητικά ορισθεί έτσι, ώστε αφενός να εξασφαλίσουν μια όσο το δυνατόν σφαιρική και αντιπροσωπευτική θεώρηση των σημαντικότερων σταθμών της ιστορικής εξέλιξης και των βασικών κλάδων του φιλοσοφικού στοχασμού και αφετέρου να εισαγάγουν τους φοιτητές σε βασικά θέματα της σύγχρονης φιλοσοφικής σκέψης. Η διδασκαλία τους έχει διάρκεια τρεις (3) ώρες εβδομαδιαίως.
B. Υποχρεωτικά κατ΄επιλογήν Μαθήματα Φιλοσοφίας
Πρόκειται για μαθήματα τα οποία πρέπει να επιλέξουν οι φοιτητές από ένα σύνολο προσφερόμενων μαθημάτων. Η διδασκαλία τους έχει διάρκεια τρεις (3) ώρες εβδομαδιαίως. Χωρίζονται στις ακόλουθες υποκατηγορίες:
Β1: Κείμενα φιλοσοφίας
Σκοπός αυτών των μαθημάτων είναι η ανάγνωση, δηλαδή η συστηματική και ιστορική φιλοσοφική ερμηνεία πρωτογενών κειμένων φιλοσοφίας. Τόσο για την απόκτηση ιστορικής γνώσης, όσο και για τη συστηματική διείσδυση στο φιλοσοφικό στοχασμό, η ερμηνευτική οικείωση ιστορικών φιλοσοφικών απόψεων με βάση πρωτογενή κείμενα αποτελεί, κατά την άποψη του Τμήματος, το βασικό άξονα της εκπαίδευσης των φοιτητών/τριών στη φιλοσοφία και απαιτεί συστηματική πρακτική εξάσκηση σε ειδικά διαμορφωμένα μαθήματα, τα οποία θα δώσουν εφόδια για όλα τα μαθήματα του προγράμματος σπουδών. Κι αυτό, διότι η ερμηνεία, δηλαδή η δημιουργική και αυτενεργός κατανόηση φιλοσοφικών κειμένων συνιστά η ίδια άσκηση φιλοσοφίας. Η ερμηνεία κειμένων της φιλοσοφικής παράδοσης επιτρέπει την κατανόηση σύγχρονων φιλοσοφικών προβλημάτων και απόψεων, καθώς αυτά συγκροτούνται εν πολλοίς σε αναφορά προς αυτήν και προϋποθέτουν το εννοιολογικό της πλαίσιο. Ενώ, και αντίστροφα, η ερμηνεία τέτοιων κειμένων μέσα από ερμηνευτικά σχήματα που αντλούν από σύγχρονους φιλοσοφικούς προβληματισμούς επιτρέπει μια πιο διαφοροποιημένη διείσδυση στον προβληματισμό τους, στην ανάδειξη νέων πτυχών του περιεχομένου τους και τη συστηματική συνάφειά τους προς σύγχρονα φιλοσοφικά ζητήματα. Έτσι, με αυτά τα μαθήματα οι φοιτητές/τριες, μελετώντας πρωτογενή κείμενα, κατανοούν ταυτόχρονα τόσο τα προβλήματα και τις απόψεις του αντίστοιχου φιλοσόφου όσο και τα συναφή σύγχρονα, ενώ ταυτόχρονα έχουν και οι ίδιοι/ες μια πρώτη άσκηση στο φιλοσοφικό στοχασμό.
Λόγω της ιδιαιτερότητας αυτών των μαθημάτων που απαιτούν αναλυτική ανάγνωση των κειμένων, διαμορφώνονται τρία τμήματα ανά μάθημα. Οι φοιτητές έχουν τη δυνατότητα επιλογής του τμήματος που θέλουν να παρακολουθήσουν. Ως ανώτατος αριθμός ανά τμήμα ορίζεται ο αριθμός των εγγεγραμμένων φοιτητών δια του τρία (3). Για τους φοιτητές προηγούμενων ετών που οφείλουν τα μαθήματα αυτά ισχύει η τελευταία επιλογή τους, εκτός εάν επιθυμούν αλλαγή για την οποία υποβάλλουν σχετική αίτηση.
Β2: Επεξεργασία φιλοσοφικών θεμάτων
Στόχος των μαθημάτων αυτών είναι η εξοικείωση των φοιτητών/τριών με την επιστημονική προσέγγιση, ανάλυση, επεξεργασία και παρουσίαση φιλοσοφικών θεμάτων. Για το σκοπό αυτό τα μαθήματα αυτά εστιάζονται σε ένα συγκεκριμένο και κατά το δυνατόν περιορισμένο φιλοσοφικό ζήτημα, το οποίο μελετάται συστηματικά βάσει επιλεγμένης επιστημονικής βιβλιογραφίας. Προχωρούν έτσι, έναντι των μαθημάτων της προηγούμενης κατηγορίας, σε μια πλέον σύνθετη θεώρηση φιλοσοφικών προβλημάτων, εφόσον για την κατανόηση και τη διαμόρφωση άποψης για ένα ζήτημα οι φοιτητές/τριες μαθαίνουν εδώ να λαμβάνουν υπ’ όψιν τους τις διάφορες απόψεις που έχουν συζητηθεί και τον τρόπο με τον οποίο προοδευτικά η φιλοσοφική συζήτηση οδηγεί σε συμπεράσματα. Τα θέματα μπορεί να επιλέγονται από τη σύγχρονη φιλοσοφική συζήτηση ή να αφορούν ζητήματα που έχουν ανακύψει και συζητηθεί ήδη στην φιλοσοφική παράδοση ή ζητήματα ερμηνείας ιστορικών απόψεων που έχουν αποτελέσει ή εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο συζήτησης. Οι φοιτητές /τριες ασκούνται στη φιλοσοφική μεθοδολογία και επιχειρηματολογία αναλαμβάνοντας την επεξεργασία ή παρουσίαση άρθρων σε περιορισμένης έκτασης γραπτές εργασίες. Ασκούνται έτσι στην ανάλυση και κατανόηση επιχειρημάτων, στην τήρηση και στον έλεγχο μιας αυστηρής ορθολογικής συνέπειας στην επιχειρηματολογία τους, στην επιδίωξη εννοιολογικής ακρίβειας και σαφήνειας και αποκτούν συγκεκριμένη εμπειρία για την ιστορικότητα των φιλοσοφικών θέσεων και εννοιών. Βεβαίως, εκτός αυτών, γνωρίζουν σε βάθος την προβληματική ενός συγκεκριμένου φιλοσοφικού ζητήματος, το οποίο έχει απασχολήσει την έρευνα. Για τη συγγραφή των εργασιών τους διδάσκονται ταυτόχρονα τους κανόνες της μορφής του γραπτού επιστημονικού φιλοσοφικού κειμένου.
Λόγω της ιδιαιτερότητας αυτών των μαθημάτων που απαιτούν προφορική παρουσίαση εργασίας, διαμορφώνονται έως επτά τμήματα ανά μάθημα. Οι φοιτητές έχουν τη δυνατότητα επιλογής του τμήματος που θέλουν να παρακολουθήσουν. Ως ανώτατος αριθμός ανά τμήμα ορίζεται ο αριθμός των εγγεγραμμένων φοιτητών δια του αριθμού των προσφερόμενων μαθημάτων. Ειδικά για τους φοιτητές παρελθόντων ετών ισχύουν τα παρακάτω: (α) οφείλουν να δηλώσουν εκ νέου το τμήμα που θέλουν να παρακολουθήσουν, (β) ο συνολικός αριθμός τους ανά τμήμα δεν μπορεί να υπερβαίνει τους επτά (7), πράγμα που σημαίνει ότι δεν εξασφαλίζεται ότι θα μπορούν να παρακολουθήσουν εκ νέου το τμήμα που είχαν επιλέξει κατά το προηγούμενο έτος.
Β3: Φιλοσοφικά μαθήματα επιλογής
Τα μαθήματα αυτά προσφέρονται στους τριτοετείς και τεταρτοετείς φοιτητές. Σκοπό έχουν να επιτρέψουν την επαφή των φοιτητών με συγκεκριμένα φιλοσοφικά προβλήματα που απασχολούν τη σύγχρονη έρευνα. Είναι χωρισμένα σε τέσσερεις μεγάλες ομάδες υπό τους τίτλους:
Α. Αρχαία ελληνική φιλοσοφία
Β. Πρακτική φιλοσοφία
Γ. Γνωσιοθεωρία / μεταφυσική
Δ. Σύγχρονη φιλοσοφία
Οι φοιτητές είναι υποχρεωμένοι να παρακολουθήσουν τουλάχιστον δύο (2) μαθήματα από την κάθε ομάδα και συνολικά δέκα (10) από αυτήν την υποκατηγορία μαθημάτων.
Γ. Μη φιλοσοφικά υποχρεωτικά μαθήματα
Οι φοιτητές/τριες υποχρεούνται να παρακολουθήσουν δώδεκα (12) μη φιλοσοφικά μαθήματα, είτε προσφερόμενα από το ίδιο το τμήμα, είτε από άλλα τμήματα της Σχολής Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών. Η διδασκαλία τους έχει διάρκεια τρεις (3) ώρες εβδομαδιαίως. Η κατάσταση των μαθημάτων αυτών έχει ως εξής:
• Αρχαία Ελληνική Θεματογραφία Ι - ΙΙ
• Αρχαία ελληνική λογοτεχνία
• Κείμενα Αρχαίας Γραμματείας (Πλάτων, Αριστοτέλης, Κικέρων)
• Βυζαντική και νεοελληνική λογοτεχνία
• Νεοελληνική λογοτεχνία
• Ευρωπαϊκή ιστορία
• Ελληνική ιστορία
• Λατινικά
• Γλωσσολογία
• Παιδαγωγικά Ι - ΙΙ
Δ. Ειδικές κατηγορίες μαθημάτων
Δ1: Σεμινάρια
Τα σεμιναριακά μαθήματα αποτελούν ειδική κατηγορία των μαθημάτων επιλογής των Ε΄- ΣΤ΄-Ζ΄- Η΄ εξαμήνων. Για την παρακολούθησή τους εγγράφονται κατ’ ανώτατο όριο δεκαπέντε (15) φοιτητές/τριες σε καθένα από αυτά με την εξής διαδικασία: Κατά την περίοδο των εξετάσεων (Σεπτεμβρίου ή Φεβρουαρίου - ανάλογα με το εξάμηνο στο οποίο γίνεται το μάθημα) οι ενδιαφερόμενοι φοιτητές/τριες δηλώνουν το ενδιαφέρον τους να συμμετάσχουν στο σεμινάριο και μετά από προσωπική συνέντευξη με τον διδάσκοντα και κατά την κρίση του (λαμβάνει υπόψη τη γνώση ξένων γλωσσών, την επίδοση στα μαθήματα και ιδιαίτερα στα συναφή με το θέμα του σεμιναρίου ή σε προαπαιτούμενα, τη χρήση Η/Υ κ.ο.κ.) γίνονται αποδεκτοί ή μη. Κατά την έναρξη του εξαμήνου ο διδάσκων καταθέτει στη Γραμματεία του Τμήματος κατάλογο με τους φοιτητές που έγιναν δεκτοί να συμμετάσχουν στο σεμινάριο. Για τους φοιτητές μέλη ενός σεμιναρίου είναι υποχρεωτική η συγγραφή εργασίας έκτασης περίπου 15-20 σελίδων (1,5 διάστιχο), η οποία παρουσιάζεται στο σεμινάριο κατά τη διάρκεια του εξαμήνου και παραδίδεται σε τελική μορφή κατά την περίοδο των εξετάσεων. Η εβδομαδιαία προετοιμασία είναι επίσης υποχρεωτική, δηλαδή, οι συμμετέχοντες μελετούν τη βιβλιογραφία που προτείνει ο διδάσκων και παρουσιάζουν ανάλυσή της. Ως εκ τούτου η συμμετοχή στο σεμινάριο είναι υποχρεωτική: για να παραδώσουν εργασία οι φοιτητές, δεν πρέπει να έχουν απουσιάσει από περισσότερα από το 20% των συνολικών μαθημάτων.
Δ2: Διπλωματική εργασία
Η διπλωματική εργασία (ΔΕ) εποπτεύεται από ένα διδάσκοντα (μέλος ΔΕΠ του Τμήματος ή συμβασιούχο του ΠΔ 407/80 που διδάσκει στο Τμήμα και στα δύο εξάμηνα). Εφόσον το θέμα της εργασίας είναι διεπιστημονικό, επιτρέπεται να οριστεί και δεύτερος επόπτης (που διδάσκει στο Παν/μιο Πατρών). Η ανάληψη της εποπτείας μιας ΔΕ εναπόκειται στην κρίση του διδάσκοντος. Ελάχιστοι όροι, ωστόσο, για την εκπόνηση μιας ΔΕ είναι οι εξής: χρήση ξενόγλωσσης δευτερεύουσας βιβλιογραφίας, υψηλή επίδοση στα συναφή μαθήματα, χρήση Η/Υ, βεβαίωση επιτυχούς παρακολούθησης του φροντιστηρίου εκπόνησης επιστημονικής εργασίας. Λόγω του ιδιαίτερου φόρτου που συνεπάγεται η ανάληψη εποπτείας μιας ΔΕ, οι διδάσκοντες δεν είναι δυνατόν να αναλαμβάνουν κάθε ακαδημαϊκό έτος πέραν των πέντε (5) ΔΕ. Οι φοιτητές καλούνται να εκφράζουν την πρόθεσή τους για εκπόνηση ΔΕ κατά το ΣΤ’ εξάμηνο, ώστε να έχουν επαρκή χρόνο για την ολοκλήρωσή της. Δεν επιτρέπεται η ΔΕ να εκκινεί σε προηγούμενο εξάμηνο από το ΣΤ’, διότι μία επιστημονική εργασία απαιτεί ωριμότητα και σαφή προσανατολισμό σε βαθμό που δεν είναι δυνατόν να τα διαθέτουν οι φοιτητές πριν από το τέλος του τρίτου έτους. Επίσης, η ΔΕ δεν μπορεί να εκκινεί σε διάστημα μικρότερο των έξι μηνών πριν τη στιγμή της κατάθεσής της. Η ΔΕ εξετάζεται από τον επόπτη και έναν επιπλέον διδάσκοντα (σύμφωνα με όσα ισχύουν παραπάνω). Η εξέταση ανακοινώνεται μια εβδομάδα νωρίτερα και είναι δημόσια.
Δ3: Φροντιστηριακά μαθήματα
Τα φροντιστηριακά μαθήματα αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του Προγράμματος Σπουδών και ορισμένα από αυτά αντιστοιχούν σε διδακτικές μονάδες για τη λήψη του πτυχίου. Οι γνώσεις και οι δεξιότητες που αποκτώνται στο πλαίσιό τους είναι απαραίτητες για την επιτυχή ολοκλήρωση των σπουδών. Το Φροντιστήριο για την εκπόνηση επιστημονικών εργασιών, στο οποίο δεν αντιστοιχούν διδακτικές μονάδες, είναι προαπαιτούμενο για την εκπόνηση διπλωματικής εργασίας.
Δ4: Εργαστήριο Πληροφορικής
Το Εργαστήριο Πληροφορικής έχει υποχρεωτικό χαρακτήρα και αντιστοιχεί σε διδακτικές μονάδες για την απόκτηση του πτυχίου. Στόχος του εργαστηρίου είναι η εξοικείωση των φοιτητών με τη χρήση των νέων τεχνολογιών και του διαδικτύου.
Δ5: Μαθήματα Ξένης Γλώσσας
Τα μαθήματα ξένης γλώσσας, παρά τη σημασία που τους αποδίδει το Τμήμα, είναι προαιρετικά και δεν σχετίζονται με την απόκτηση πτυχίου. Δυστυχώς, δεν είναι δυνατόν να εξασφαλισθεί η διδασκαλία τους, η οποία εναπόκειται αποκλειστικά στη διαθεσιμότητα του Διδασκαλείου.
ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΚΤΗΣΗ ΠΤΥΧΙΟΥ
1. Κατηγορία μαθημάτων Α, Β, Γ και Δ1: Όλα τα μαθήματα των παραπάνω κατηγοριών είναι τρίωρα, αντιστοιχούν σε 3 διδακτικές μονάδες (εκτός από (2) δύο μαθήματα της κατηγορίας Α, βλ. παρακάτω) και έχουν συντελεστή βαρύτητας 1,5.
Κατηγορία μαθημάτων Δ3: Το «Φροντιστήριο Ανάγνωσης κειμένων» και το «Φροντιστήριο Λογικής» είναι ενσωματωμένα σε αντίστοιχα υποχρεωτικά μαθήματα (κατηγορία Α), στα οποία αντιστοιχούν 4 διδακτικές μονάδες. Στο «Φροντιστήριο εκπόνησης επιστημονικών εργασιών» δεν αντιστοιχούν διδακτικές μονάδες αλλά είναι προαπαιτούμενο για την εκπόνηση διπλωματικής εργασίας.
Κατηγορία μαθημάτων Δ4: Το Εργαστήριο Πληροφορικής στο οποίο αντιστοιχεί 1 δ.μ. και έχει συντελεστή βαρύτητας 1, εξετάζεται με θεματικές ασκήσεις κατά τη διάρκεια του εξαμήνου και η παρακολούθηση είναι υποχρεωτική.
Κατηγορία μαθημάτων Δ5: Στα μαθήματα ξένης γλώσσας (αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά, ιταλικά) δεν αντιστοιχούν δ.μ., ούτε είναι υποχρεωτικά.
2. Απαιτούμενες διδακτικές μονάδες για τη λήψη πτυχίου:
α. Εισαχθέντες/είσες κατά το ακαδημαϊκό έτος 2007 - 2008: για τη λήψη πτυχίου απαιτούνται 141 δ.μ. (47 μαθήματα).
β. Εισαχθέντες/είσες κατά το ακαδημαϊκό έτος 2006 - 2007: για τη λήψη πτυχίου απαιτούνται 141 δ.μ. (47 μαθήματα).γ. Εισαχθέντες/είσες κατά το ακαδημαϊκό έτος 2005 - 2006: για τη λήψη πτυχίου απαιτούνται 136 δ.μ. (46 μαθήματα) καθώς και η επιτυχής εξέταση σε 4 μαθήματα ξένης γλώσσας (χωρίς δ.μ.).
δ. Εισαχθέντες/είσες κατά το ακαδημαϊκό έτος 2004 - 2005: για τη λήψη πτυχίου απαιτούνται 136 δ.μ. (46 μαθήματα) καθώς και η επιτυχής εξέταση σε 4 μαθήματα ξένης γλώσσας (χωρίς δ.μ.).
ε. Εισαχθέντες/είσες κατά το ακαδημαϊκό έτος 2003 - 2004: για τη λήψη πτυχίου απαιτούνται 135 δ.μ. (45 μαθήματα) καθώς και η επιτυχής εξέταση σε 4 μαθήματα ξένης γλώσσας (χωρίς δ.μ.) και στο Εργαστήριο Πληροφορικής (χωρίς δ.μ.).
στ. Εισαχθέντες/είσες κατά το ακαδημαϊκό έτος 2002 - 2003: για τη λήψη πτυχίου απαιτούνται 135 δ.μ. (45 μαθήματα) καθώς και η επιτυχής εξέταση σε 4 μαθήματα ξένης γλώσσας (χωρίς δ.μ.) και στο Εργαστήριο Πληροφορικής (χωρίς δ.μ.).
ζ. Εισαχθέντεςείσες κατά τα ακαδημαϊκά έτη 1999 - 2000, 2000 - 2001 και 2001 – 2002: για τη λήψη πτυχίου απαιτούνται 138 δ.μ. (46 μαθήματα) καθώς και η επιτυχής εξέταση σε 4 μαθήματα ξένης γλώσσας (χωρίς δ.μ.).
3. Το Εργαστήριο Πληροφορικής δεν προσφέρεται για τους εισαχθέντες κατά τα ακαδημαϊκά έτη 1999 - 2000 και 2000 - 2001, ενώ για τους εισαχθέντες κατά τα ακαδημαϊκό έτος 2001 - 2002 προσφέρεται ως μάθημα επιλογής.
4. Από τα μαθήματα ξένης γλώσσας απαλλάσσονται οι φοιτητές/τριες που είναι κάτοχοι έγκυρου διπλώματος είτε Αγγλικής είτε Γαλλικής είτε Γερμανικής είτε Ιταλικής γλώσσας, σε επίπεδο Proficiency in English Αμερικανικού ή Αγγλικού πανεπιστημίου και ισοδύναμα αυτών, DELF 1-6 Sorbonne I, Kleines Sprachdiplom και CELI 5 αντιστοίχως. Αυτό αφορά τους εισαχθέντες κατά τα ακαδημαϊκά έτη από 1999 - 2000 έως και το 2003 - 2004 για τους οποίους προϋπόθεση για τη λήψη πτυχίου είναι η επιτυχής εξέταση σε 4 μαθήματα ξένης γλώσσας (χωρίς δ.μ.).
5. Στις απαιτούμενες 141 δ.μ. συνυπολογίζονται και οι δ.μ. από την προαιρετική διπλωματική εργασία η οποία προσφέρεται στους φοιτητές του 7ου και 8ου εξαμήνου σπουδών. Η διπλωματική εργασία αντιστοιχεί σε 9 δ.μ. Δηλαδή ο φοιτητής/τρια που έχει εξεταστεί επιτυχώς σε διπλωματική εργασία απαλλάσσεται από δύο (2) φιλοσοφικά μαθήματα και ένα (1) μη φιλοσοφικό μάθημα επιλογής αυτών των ετών.
6. Βαθμός πτυχίου: Για τον υπολογισμό του βαθμού πτυχίου, με βάση τις διατάξεις της υπ’ αριθμ. 141/Β3/2166 Υ.Α. (ΦΕΚ 308/18-6-87) πολλαπλασιάζεται ο βαθμός κάθε μαθήματος επί ένα συντελεστή ο οποίος ονομάζεται συντελεστής βαρύτητας του μαθήματος και το άθροισμα των επιμέρους γινομένων διαιρείται με το άθροισμα των συντελεστών βαρύτητας όλων των μαθημάτων αυτών. Οι συντελεστές βαρύτητας κυμαίνονται από 1.0 έως 2.0 και υπολογίζονται ως εξής: Μαθήματα με 1 ή 2 διδακτικές μονάδες έχουν συντελεστή βαρύτητας 1,0. Μαθήματα με 3 ή 4 διδακτικές μονάδες έχουν συντελεστή βαρύτητας 1,5. Μαθήματα με περισσότερες από 4 διδακτικές μονάδες έχουν συντελεστή βαρύτητας 2,0. Η επίδοση των φοιτητών, ανάλογα με τον τελικό βαθμό που επιτυγχάνουν, παίρνει στο πτυχίο τους τον εξής χαρακτηρισμό επίδοσης:
Καλώς: 6.5 > Βαθμός Πτυχίου ³ 5
Λίαν Καλώς: 8.5 > Βαθμός Πτυχίου ³ 6.5
Άριστα: Βαθμός Πτυχίου ³ 8.5
7. Οι μονάδες ECTS των μαθημάτων ορίζονται ως εξής:
α. Σε κάθε μάθημα των εξαμήνων: Α΄, Γ΄, Δ΄, Ε΄, ΣΤ΄ και Ζ’ αντιστοιχούν 5 (πέντε) μονάδες ECTS.
β. Σε κάθε μάθημα των εξαμήνων: Β΄ και Η΄ αντιστοιχούν 6 (έξι) μονάδες ECTS.
